Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasını taşıyan kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen bazı köprü ve otoyollar için özelleştirme süreci resmen başlatıldı. Düzenlemeye göre köprü ve otoyolların mülkiyeti devlette kalacak. Ancak işletme hakkı devri, kiralama veya gelir ortaklığı gibi modeller aracılığıyla özel sektöre kullanım hakkı sağlanabilecek.

Üç Otoyol Daha Özelleştirme Programına Girdi

Yeni düzenlemeyle Niğde-Pozantı Otoyolu, Gaziantep Çevre Otoyolu ve Bursa Çevre Otoyolu’nun Çağlayan Kavşağı ile Yenişehir Kavşağı arasındaki kesimi de programa dahil edildi. Bu güzergâhlara bağlı bağlantı yolları ile bakım, işletme ve hizmet tesisleri de özelleştirme kapsamında değerlendirilecek.

Hangi Köprü ve Otoyollar Kapsamda?

Kararla birlikte özelleştirme kapsamına alınan varlıklar arasında Edirne-İstanbul-Ankara Otoyolu, Pozantı-Tarsus-Mersin Otoyolu, Tarsus-Adana-Gaziantep Otoyolu, Toprakkale-İskenderun Otoyolu ve Gaziantep-Şanlıurfa Otoyolu bulunuyor.

Listenin devamında İzmir-Çeşme Otoyolu, İzmir-Aydın Otoyolu, Ankara ve İzmir çevre otoyolları ile 15 Temmuz Şehitler ve Fatih Sultan Mehmet köprüleri yer alıyor.

Buna karşılık Yavuz Sultan Selim ve Osmangazi köprüleri, 1915 Çanakkale Köprüsü ile Avrasya Tüneli düzenlemenin dışında bırakıldı.

Mülkiyet Devlete Ait Olmaya Devam Edecek

Kararın en dikkat çeken noktalarından biri, özelleştirmenin mülkiyet devri şeklinde yapılmayacak olması. Buna göre köprü ve otoyolların mülkiyeti devletin elinde kalırken, belirlenen süre boyunca işletme hakkı özel şirketlere aktarılabilecek.

Özelleştirme süreci tamamlanana kadar mevcut bakım, onarım ve işletme hizmetleri Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yürütülecek. İşletme haklarının devredilmesinin ardından özel şirketlerin sorumluluklarının yerine getirilip getirilmediği de KGM tarafından denetlenecek.

İşletme Hakları 30 Yıllığına Verilebilecek

Kararda özelleştirme sözleşmelerinin süresi 30 yıl olarak belirlenirken, işlemlerin 31 Aralık 2031 tarihine kadar tamamlanması hedeflendi. Köprü ve otoyolların tamamının tek seferde özelleştirilmesi şartı bulunmuyor. Varlıkların farklı gruplara ayrılarak ayrı ihalelere konu edilmesinin de önü açıldı.

Özelleştirme İdaresi Hedefleri Açıkladı

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, düzenlemenin doğrudan satış anlamına gelmediğini, esas olarak işletme hakkının devredilmesini öngördüğünü açıkladı. Kurum tarafından yapılan değerlendirmede, uygulamayla hizmet standartlarının yükseltilmesi, bakım ve yatırım çalışmalarının daha hızlı gerçekleştirilmesi ve işletme verimliliğinin artırılmasının amaçlandığı belirtildi.

Açıklamada ayrıca ücretsiz kullanılan yolların ücretli hale getirilmesine veya mevcut çalışanların kazanılmış haklarının ortadan kaldırılmasına ilişkin herhangi bir karar alınmadığı ifade edildi.

600 Milyon Dolarlık Gelir Üzerinden Tartışma

Yeni Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, devlet tarafından işletilen köprü ve otoyolların yıllık yaklaşık 600 milyon dolar gelir sağladığını belirterek karara tepki gösterdi.

Özelleştirme İdaresi ise söz konusu 600 milyon dolarlık rakamın kârı değil, toplam geliri ifade ettiğine dikkat çekti. Kurum, bakım, yatırım ve işletme maliyetleri hesaba katılmadan yalnızca gelir üzerinden değerlendirme yapılmasının doğru bir sonuç vermeyeceğini savundu.

2012’deki Özelleştirme Girişimi Sonuçlanmamıştı

Kapsama alınan köprü ve otoyolların önemli bir bölümü daha önce de özelleştirme gündemine gelmişti. 2012 yılında gerçekleştirilen ihalede en yüksek teklif 5 milyar 720 milyon dolar olmuş, ancak teklifin yeterli bulunmaması üzerine süreç 2013 yılında iptal edilmişti.