Ağustosun İlk Günlerinde Kavurucu Sıcaklar Etkisini Artıracak

Türkiye, ağustos ayının ilk haftasında etkisini göstermesi beklenen sıcak hava dalgasıyla birlikte bunaltıcı günlere hazırlanıyor. Özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde hava sıcaklıklarının 40 derecenin üzerine çıkması, İstanbul’da ise yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklığın daha da artması öngörülüyor. Uzmanlar, yaşlılar, çocuklar, yalnız yaşayan kişiler ve kronik rahatsızlığı bulunan vatandaşların bu süreçte daha dikkatli olması gerektiğini belirtiyor.

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Toros, kamuoyunda “eyyam-ı bahur” olarak bilinen dönemin meteorolojide resmi bir hava olayı olarak kabul edilmediğini ifade etti.

Toros, farklı takvimlerde bu dönemin 31 Temmuz-7 Ağustos ya da 1-8 Ağustos tarihleri arasında gösterildiğini belirterek, “eyyam-ı bahur” ifadesinin yılın en sıcak günlerini tanımlamak amacıyla kullanıldığını söyledi.

Her yıl aynı tarihlerde ve aynı şiddette sıcaklıkların görülmesinin beklenemeyeceğini vurgulayan Toros, güncel atmosfer tahminlerinin ağustosun ilk günlerinde Türkiye’nin büyük bölümünde hava sıcaklıklarının mevsim ortalamalarının üzerine çıkacağını gösterdiğini aktardı.

Güneydoğu’da Sıcaklık, İstanbul’da Nem Etkili Olacak

Geçen yıl sıcak hava dalgasının ülke genelinde etkili olduğunu ve birçok bölgede sıcaklık rekorlarının kaydedildiğini hatırlatan Toros, bu yıl da benzer koşulların yaşanabileceğini ifade etti.

Sıcak hava kütlesinin Türkiye’nin doğusuna Arap Yarımadası üzerinden, batısına ise Afrika kaynaklı olarak ulaşacağını belirten Toros, etkilerin bölgelere göre farklı hissedileceğini dile getirdi.

Toros, “Güneydoğu Anadolu’da en büyük risk yüksek hava sıcaklığı olacak. İstanbul başta olmak üzere Marmara kıyılarında ise yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklık termometrede ölçülen değerin üzerine çıkacak. İstanbul’da 3 Ağustos Pazartesi günü hava sıcaklığının 30, 4 Ağustos Salı günü ise 32 derece civarında olması bekleniyor. Çarşamba gününden itibaren Güneydoğu Anadolu’da sıcaklıkların 40 derecenin üzerine çıkması, ülke genelinde ise mevsim normallerinin aşılması öngörülüyor.” ifadelerini kullandı.

İklim Değişikliğiyle Karıştırılmamalı

Kısa süreli sıcak hava dalgalarının iklim değişikliğiyle aynı anlamı taşımadığına dikkat çeken Toros, tek başına yaşanan sıcak bir dönemin iklim değişikliğinin doğrudan kanıtı olarak değerlendirilemeyeceğini söyledi. Ancak uzun yıllara yayılan meteorolojik verilerin Türkiye’de belirgin bir ısınma eğilimine işaret ettiğini belirtti.

En Sıcak Yıl 2024 Olarak Kayıtlara Geçti

Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 249 gözlem istasyonundan elde edilen verilere göre Türkiye’nin ortalama sıcaklığı 1970-1980 döneminde 12,7 derece seviyesindeyken, 2014-2025 döneminde bu değer 14,4 dereceye yükseldi. Böylece iki dönem arasında yaklaşık 1,7 derecelik artış gerçekleşti.

Toros, resmi kayıtlara göre Türkiye’nin en sıcak yılının ortalama 15,3 derece ile 2024, en düşük ortalama sıcaklığın görüldüğü yılın ise 11,4 derece ile 1992 olduğunu belirterek, uzun dönemli analizlerin sıcaklıklardaki yükselişi açık şekilde ortaya koyduğunu ifade etti.

Günümüzde yaşanan sıcaklıkların yalnızca yaz mevsiminin doğal sonucu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyleyen Toros, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 2025 yılı iklim değerlendirmesinin Türkiye’nin artan sıcaklıklar ve aşırı hava olayları açısından giderek daha fazla risk altında olduğunu gösterdiğini dile getirdi.

Türkiye’deki uzun vadeli sıcaklık artışının küresel iklim değişikliğiyle uyumlu olduğunu vurgulayan Toros, önümüzdeki yıllarda sıcak hava dalgalarının daha sık görülebileceğini, daha uzun sürebileceğini ve etkisinin daha güçlü hissedilebileceğini belirtti.

Bu durumun şehir yaşamından tarıma, su kaynaklarından enerji sistemine kadar birçok alanda önemli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çeken Toros, sıcak hava dalgalarının yalnızca termometrede görülen rakamlardan ibaret olmadığını ifade etti.

Risk Grubundakiler Daha Dikkatli Olmalı

Şehirlerde beton ve asfalt gibi yüzeylerin gün boyunca depoladığı ısının gece saatlerinde tekrar çevreye yayıldığını belirten Toros, bunun şehir merkezlerini kırsal alanlara göre daha sıcak hale getirdiğini ve bu durumun “şehir ısı adası” etkisi olarak adlandırıldığını söyledi.

Özellikle büyük kentlerde yeşil alanların artırılması, gölgelendirme çalışmalarının yaygınlaştırılması ve şehir planlamasında ısıyı azaltacak çözümlere ağırlık verilmesinin önemine işaret eden Toros, sıcak hava koşullarında herkesin tedbirli davranması gerektiğini belirtti.

Yaşlılar, çocuklar, yalnız yaşayan bireyler ve kronik hastalığı bulunan kişilerin sıcak havadan daha fazla etkilenebileceğini ifade eden Toros, kalp-damar, solunum ve metabolik hastalığı bulunan vatandaşların bu dönemde ekstra dikkatli olması gerektiğini söyledi.

Uzmanlar, özellikle günün en sıcak saatleri olan 11.00 ile 16.00 arasında zorunlu olmadıkça dışarıda uzun süre kalınmamasını, bol su tüketilmesini, açık renkli ve ince kıyafetlerin tercih edilmesini, güneş altında uzun süre vakit geçirilmemesini ve fiziksel aktivitelerin sabah erken ya da akşam saatlerine bırakılmasını tavsiye ediyor.